021-22711116 info@royaieabi.com

رویارویی با مرگ، بزرگترین آسیب روانی کودکان

رویارویی با مرگ، بزرگترین آسیب روانی کودکان
تاریخ انتشار: دوشنبه, 11 آذر 1398
نوشته شده توسط آزاده ترحمی
خوانده شدن این مقاله: 46 مرتبه
امتیاز:
برای سایرین ارسال کنید: ایمیل

مرگ پدیده‌ای است که به نظر می‌رسد هیچ راه گریزی از آن وجود ندارد. رویارویی کودکان و نوجوانان با این پدیده می‌تواند یکی از آسیب‌زاترین اتفاقات در زندگی آنها باشد. رویارویی با مرگ اگر به درستی مدیریت نشود، می‌تواند به عنوان بزرگترین منبع آسیب روانی کودکان به شمار رود. با ما همراه باشید تا درباره بهترین شیوه رفتار با کودکان، هنگام رویارویی با مرگ بیشتر بدانید.

درست برخورد کنید

مرگ اتفاقی دوست نداشتنی و غم‌انگیز است. با این حال هیچ انسانی از مواجه شدن با آن در حاشیه امن قرار ندارد. احتمال اینکه کودکان و نوجوانان در مرحله‌ای از زندگی با مرگ والدین، پدربزرگ و مادربزرگ و یا دیگر عزیزان و نزدیکان خود روبه‌رو شوند، وجود دارد. از این‌رو، آگاهی از شیوه درست برخورد با کودکی که با پدیده مرگ آشنا شده، یکی از مواردی است که بهتر است هر بزرگسالی درباره آن اطلاعات کافی داشته باشد.

شرکت در مراسم تدفین، آری یا نه؟

بحث بر سر اینکه آیا کودکان و نوجوانان باید در مراسم تدفین عزیز از دست رفته خود شرکت کنند یا نه، همیشه یکی از بزرگترین سوالات و ابهامات بوده است. نظریات مختلفی در این باره وجود دارد. برخی روانشناسان برآنند شرکت در مراسم، درک بهتر و ملموس‌تری از مرگ و فقدان عزیز به کودک منتقل می‌کند و برخی دیگر می‌گویند، این مراسم می‌تواند موجب بروز آسیب روانی کودکان شود. به هر حال آنچه مسلم است اینکه تصمیم‌گیری درباره این موضوع، ارتباط تنگاتنگی با فرهنگ مردم جامعه در رویارویی با مفهوم مرگ دارد. با توجه به شیوه خاص عزاداری در فرهنگ ایرانی، به نظر می‌رسد حضور کودکان و نوجوانان در کلیه مراسم عزاداری چندان برای سلامت روان آنها مفید نباشد. شرکت کردن کودکان در مراسم تدفین احتمالا پیشنهاد سازنده‌ای نخواهد بود. با این حال شرکت در مراسم سوم، هفتم و چهلم که در فرهنگ ایرانی وجود دارد، به شرط آنکه همه شرایط کنترل شده باشد و البته در مدت زمان کوتاه، می‌تواند به طی شدن پروسه سوگواری در کودک به بهترین شکل ممکن، کمک کند.

چند توصیه مفید به بزرگترها

اگر شما والدین کودک یا آموزگاران مدرسه و مهد هستید، خواندن این توصیه‌ها را برای تعاملی سازنده‌تر با کودکی که به تازگی عزیزی را از دست داده، به شما پیشنهاد می‌کنیم:

  • از کودک بپرسید چه احساسی بابت نبودن عزیز از دست رفته دارد. بعضی کودکان ممکن است از واژه‌هایی مثل ناراحت بودن، غمگین بودن، ترسیدن و یا حتی خشمگین بودن بابت اینکه فرد فوت شده تنهایشان گذاشته، استفاده کنند. درباره هر کدام از این احساسات، با کودک حرف بزنید و بگذارید احساساتش را بیان کند. هر چه کودک بهتر بتواند از احساسات خود صحبت کند، رویارویی موفق‌تری با مرگ خواهد داشت. اگر کودک سکوت کرد و دلش نخواست چیزی بگوید، او را وادار به صحبت نکنید.
  • درباره فرآیند مرگ و اینکه چه اتفاقی برای عزیز از دست رفته افتاده است، به کودک توضیح دهید. سعی کنید احساساتی مانند ترس و ناامنی را در هنگام توضیح دادن، به کودک منتقل نکنید. در عوض احساساتی مانند آرامش و شادی را در کودک تقویت کنید.
  • اگر آموزگار کودک هستید، با سایر هم‌کلاسی‌های کودک صحبت کنید. به آنها توضیح دهید دقیقا چه اتفاقی افتاده و از آنها بخواهید درباره اینکه چطور می‌توانند به دوست‌شان کمک کنند، با همدیگر صحبت کنند. به کودکان آموزش دهید چه جملاتی را هنگام دیدار با دوست عزادار خود مطرح کنند. و یا اینکه از چه راه‌هایی (مثل تلفن و نامه) می‌توانند با دوست خود همدلی کنند.
  • مهم است که کودکی که با پدیده مرگ روبه‌رو شده را تنها نگذارید. اگر آموزگار هستید، از سایر هم‌کلاسی‌ها بخواهید کودک عزادار را در بازی‌های گروهی شرکت دهند. در انجام دادن تکالیف درسی به کودک کمک کرده و فرصتی فراهم کنید تا کودک به همراه گروه هم‌سالان خود در فعالیت‌های جمعی شرکت کند. حتی اگر آن فعالیت، خوردن یک میان‌وعده سبک در کنار یکدیگر باشد.
  • اگر با کودکی روبه‌رو هستد که پس از رویارویی با مرگ، دچار انزوا شده و تنهایی را ترجیح می‌دهد، بهتر است از راه‌های غیرمستقیم، او را تشویق کنید تا درباره احساساتش صحبت کند. مثلا شرایطی را مهیا کنید که دیگران در حضور کودک، درباره عزیز از دست رفته، خاطرات خوبی را تعریف کنند. این کار احساس بهتری به کودک می‌دهد و احتمالا او را وامی‌دارد درباره احساساتش برون‌ریزی کند.
  • جعبه خاطرات برای کودک بسازید. با ارائه یک جعبه در ابعاد مناسب، به کودک کمک کنید تا خاطرات و یادگاری‌هایی را از فرد فوت شده در جعبه قرار دهد. این کار به حفظ امنیت روانی کودک کمک می‌کند و باعث می‌شود بتواند احساسات خود را در این باره به بهترین شکل، بروز دهد. اشیایی که می‌توانند در این جعبه قرار بگیرند متفاوت هستند. از نامه‌هایی که کودک برای فرد از دست رفته می‌نویسد گرفته، تا نقاشی‌ها و یادگاری‌هایی که کودک را به یاد آن فرد می‌اندازد.

سخن آخر

در پایان باید بدانید هر چه درباره بهترین شیوه برخورد با کودک در هنگام رویارویی با مرگ تجربیات بیشتری کسب کنید، بهتر می‌توانید به او در طی کردن پروسه سوگواری کمک کنید. طی کردن پروسه سوگواری به صورت سالم و سازنده، یکی از مهمترین نیازهای کودک، هنگام رویارویی با پدیده مرگ است. کودکانی که از این مرحله به خوبی و با موفقیت عبور نکنند، دچار آسیب‌های روانی دیگری می‌شوند که می‌تواند حتی در بزرگسالی نمود پیدا کند. بنابراین بهتر است بدانید چطور باید به صورت درست و اصولی به کودک کمک کنید تا از این مرحله عبور کند.

شما چه نظری در مورد این مقاله دارید؟

ثبت نظر